Türkiye’de ürün güvenliğine yönelik piyasa gözetimi ve denetim faaliyetleri kapsamında, 2024 yılında toplam 262 bin 898 parti ürün denetlendi. Denetimler sonucunda 13 bin 520 ürün partisi uygunsuz bulunurken, söz konusu ürünler nedeniyle üretici ve satıcılara toplam 1 milyar 825 milyon lirayı aşkın idari para cezası kesildi. Denetimler, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda, 9 kamu kurum ve kuruluşunun katılımıyla yürütüldü.

Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan 2024 yılı piyasa gözetim ve denetim raporuna göre, denetlenen ürün sayısında bir önceki yıla kıyasla yüzde 26 artış yaşandı. Tarım ve Orman Bakanlığı, 128 bin 735 parti ürünle en fazla denetim yapan kurum oldu. Sağlık Bakanlığı 64 bin 16 denetimle ikinci sırada yer alırken, en yüksek denetim artışı ise yüzde 74 ile Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü’nde gerçekleşti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın denetimleri de yüzde 42 oranında arttı.

Uygunsuzluk oranı açısından da yine gıda ürünleri ilk sırada yer aldı

Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler, 65 bin 600 parti ürünle en fazla denetlenen grup oldu. Bu grubu sırasıyla kimyevi ve organik gübreler, biyosidal ürünler ve asansörler izledi. Uygunsuzluk oranı açısından da yine gıda ürünleri ilk sırada yer aldı. Denetimlerde tespit edilen 13 bin 520 uygunsuz üründen 4 bin 21’i riskli, 213’ü ciddi riskli, 9 bin 286’sı ise etiket ve işaretleme gibi bilgi eksiklikleri nedeniyle uygunsuz kabul edildi. En fazla uygunsuzluk tespit edilen ilk üç ürün grubu gıda, asansör ve kozmetik oldu. Bunları tıbbi cihazlar, elektrikli ekipmanlar ve makineler takip etti.

Denetlenen ürünlerin 45 bin 862’si ithal ürünlerden oluştu. Bu ürünlerin 1.870’inde uygunsuzluk belirlendi. İthal ürünlerde en çok sorun çıkaran gruplar ise elektrikli ekipmanlar, kozmetik ürünler, tıbbi cihazlar, makineler ve telsiz ekipmanları oldu. Raporda, ürün güvenliğinin sağlanmasının yalnızca yerli üretimle sınırlı olmadığı, ithal ürünlerde de yoğun ve teknik denetimlerin sürdüğü vurgulandı.

Öte yandan, denetim faaliyetlerinin daha etkin yürütülebilmesi amacıyla denetçi personel sayısı da artırıldı. 2024 yılında ürün güvenliği alanında görev yapan denetçi sayısı bir önceki yıla göre yüzde 22 artarak 16 bin 894’e ulaştı. Yetkililer, ürün güvenliğinde çağın gereklerine uygun, dijitalleşmiş ve güçlü bir denetim altyapısının önemine dikkat çekerken, tüketicilerin de güvenli ürüne erişiminin bu sistem sayesinde güçlendiğini belirtiyor.