ANKARA-BHA

Dünya genelinde yapılan yeni bir araştırma, çalışanların iş yerlerinde yapay zeka (YZ) araçlarını yöneticilerinden gizleyerek kullandığını ortaya koydu. Araştırma, bu durumun şeffaflık, güven ve risk yönetimi açısından iş dünyasında ciddi sorunlara yol açtığını göstermektedir.

KPMG ile Melbourne Üniversitesi tarafından hazırlanan “Yapay Zekaya Güven, Tutumlar ve Kullanım: Küresel Araştırma 2025” başlıklı rapora göre, çalışanların yüzde 57’si, YZ kullanımını yöneticilerinden ve takım arkadaşlarından gizlediğini kabul etti.

Daha da dikkat çekici olan, birçok çalışanın YZ tarafından üretilen içerikleri, kendi üretimleri gibi sunduklarıdır.

YZ kullanımı artıyor, denetim yetersiz

47 ülkede 48 binden fazla kişiyle yapılan anketin sonuçlarına göre, çalışanların yüzde 58’i iş yerlerinde düzenli olarak yapay zeka kullandığını, üçte biri ise bunu haftalık olarak gerçekleştirdiğini belirtti.

Raporun ortak yazarı ve Melbourne Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Nicole Gillespie, iş dünyasında YZ kullanımının “uygunsuz, karmaşık ve şeffaflıktan uzak” bir seviyeye ulaştığını vurguladı. Gillespie, çalışanların bu araçları kullanmaya yönelmelerinin arkasında hedef baskısı, geri kalma korkusu ve şirketlerin YZ kullanımına yönelik kısıtlamalarının etkili olduğunu ifade etti.

Gillespie, çalışanlar YZ’nin verimlilik sağladığını fark ettiklerinde, şirket politikalarına rağmen bu araçları kullanmaya devam ettiklerini belirtti.

Eğitim yok, risk çok

Rapora göre, çalışanların sadece yüzde 47’si YZ konusunda resmi bir eğitim almış durumda. Eğitim eksikliği, ciddi hataların ortaya çıkmasına yol açmaktadır.

Verilere göre:

• Çalışanların yüzde 66’sı YZ çıktılarının doğruluğunu kontrol etmiyor.
• yüzde 48’i hassas şirket verilerini halka açık YZ platformlarına giriyor.
• yüzde 56’sı YZ hataları nedeniyle iş yerinde yanlış kararlar alıyor.

KPMG Küresel Güvenilir YZ Lideri Sam Gloede, bu durumun veri ihlalleri, yasal uyum sorunları ve itibar kaybı gibi riskleri beraberinde getirdiğine dikkat çekti.

Gloede, “Şeffaflık olmadan yapay zekanın stratejik potansiyeli kaybolur” dedi.

Çözüm: Güven ve eğitim

Raporda, yapay zekadan tam anlamıyla fayda sağlanabilmesi için güven ortamı ve sağlam bir eğitim altyapısının gerekli olduğu vurgulandı.

Gillespie, temel ve görev bazlı YZ eğitiminin önemine dikkat çekerek, “Çalışanların deneme yapabilecekleri, hata yapmaktan korkmadan gelişebilecekleri güvenli öğrenme alanlarına ihtiyaçları var” dedi.

Gelişen ülkeler güven konusunda önde

Araştırma, Hindistan, Nijerya ve Suudi Arabistan gibi gelişmekte olan ekonomilerde çalışanların YZ’ye olan güveninin (yüzde 82) gelişmiş ekonomilere (yüzde 65) kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koydu.